Kwatera Ropelewskich na białowieskim cmentarzu (31 grudnia 2025).

 Rzemieślnik wykwalifikowany w Białowieskim Parku Narodowym, kinooperator w kinie „Żubr” w Białowieży.

Urodził się 26 marca 1912 roku w Koninie (woj. poznańskie), w rodzinie Franciszka i Ireny z domu Kotecka. Ojciec z zawodu był leśnikiem. Jerzy wychowywał się w domu rodziców.

Naukę w szkole powszechnej rozpoczął w Uniejowie. Do klas IV-VI uczęszczał w Mołodecznie, mieście położonym na wschodnich krańcach historycznej Wileńszczyzny, natomiast klasę VII ukończył w Białowieży w 1928 roku.

Ojciec Jerzego przyjechał z Mołodeczna do Białowieży w 1927 roku. Po znalezieniu tutaj pracy sprowadził całą rodzinę.

Jerzy w latach 1928-1929 odbył praktykę leśną w Nadleśnictwie Jasień (Dyrekcja Lasów Państwowych Białowieża). W 1930 roku ukończył kurs elektromonterski i z dniem 11 listopada tego samego roku został zatrudniony jako ślusarz w Elektrowni Pałacowej w Białowieży. Po ukończeniu kursu dla palaczy kotłowych, zorganizowanego w Hajnówce w dniach od 27 lutego do 10 marca 1933 roku przez Stowarzyszenie Dozoru Kotłów w Warszawie, został zatrudniony w elektrowni na stanowisku palacza. W tym charakterze pracował do 1939 roku, a następnie jako maszynista.

Podczas okupacji radzieckiej został powołany do odbycia przeszkolenia wojskowego w Armii Czerwonej (12 kwietnia – 30 czerwca 1941 roku). Po powrocie do Białowieży ponownie podjął pracę w elektrowni jako maszynista i szofer.

Podczas okupacji niemieckiej w dniu 17 lipca 1944 roku został zabrany na przymusowe roboty w Niemczech. Pracował tam jako kierowca do czasu wyzwolenia przez Armię Czerwoną, co nastąpiło 7 lutego 1945 roku. Tego samego dnia otrzymał nakaz pracy w charakterze mechanika przy sowieckiej komendanturze wojskowej w mieście Brzeg n/Odrą. 1 sierpnia 1945 roku został zwolniony do domu. Z dniem 1 marca 1946 roku podjął pracę w Tartaku Państwowym w Grudkach jako elektromonter i inkasent na terenie osady Białowieża. W zakładzie tym pracował do 31 maja 1948 roku, tj. do czasu jego likwidacji. Następnie został przeniesiony do Tartaku Państwowego w Hajnówce, w którym obsługiwał sieć elektryczną w okresie od 1 czerwca do 1 listopada 1948 roku.

Z dniem 15 listopada 1948 roku został zatrudniony w Białowieskim Parku Narodowym na etacie mechanika. 1 kwietnia 1956 roku awansował na kontraktowego elektromechanika. Kolejne awanse miały miejsce: 1 maja 1957 roku (starszy mechanik), 1 grudnia 1959 roku (kontraktowy starszy mechanik) i 1 listopada 1964 roku (rzemieślnik wykwalifikowany).

Do obowiązków Ropelewskiego należały: nadzór i konserwacja instalacji elektrycznej oraz urządzeń centralnego ogrzewania, obsługa wodociągu i sieci wodociągowej, drobne remonty urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych i elektrycznych tudzież rowerów służbowych.

W archiwum BPN zachowała się następująca pisemna opinia o Jerzym Ropelewskim, wydana przez dyrektora Parku Andrzeja Kaweckiego w dniu 31 marca 1967 roku: „Na stanowisku rzemieślnika wykwalifikowanego w Białowieskim Parku Narodowym wykonuje rozliczne obowiązki od 1948 roku. Pracę swą pełni z oddaniem i zamiłowaniem nie szczędząc trudu. Cieszy się poważaniem, zaufaniem i koleżeństwem tak przełożonych jak i wszystkich współpracowników”.

W okresie od 1 sierpnia 1950 roku do 20 stycznia 1968 roku Ropelewski pracował także, poza godzinami służbowymi, jako kinooperator w kinie „Żubr” w Białowieży.

Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (1969).

Był żonaty. Związek małżeński z białowieżanką Walentyną Sac zawarł 4 marca 1961 roku. Urodziła się im córka Teresa (1962).

Mieszkał początkowo w nieistniejącym już budynku drewnianym opodal elektrowni, a po wojnie, wraz z żoną i córką, w budynku elektrowni.

W ostatnim okresie życia poważnie chorował. Stale przebywał na zasiłku chorobowym, który osiągnął swój limit 4 listopada 1970 roku, w związku z czym zakład pracy był zmuszony rozwiązać z nim umowę o pracę. Rozpoczęła się trwająca pół roku batalia o przyznanie Ropelewskiemu przez ZUS renty chorobowej. Nie doczekał jej. Zmarł 1 maja 1971 roku w wieku 59 lat, został pochowany na cmentarzu w Białowieży. Obok Jerzego spoczywają jego rodzice: Franciszek (1876-1966) i Irena (1888-1973) oraz żona Walentyna (1922-1999).

(Oprac. Piotr Bajko)

Galeria