Konstanty Ulezło (1909-1961)

 Strażnik hodowca w rezerwacie tarpanów (koników polskich) Białowieskiego Parku Narodowego.

Urodził się 14 marca 1909 roku w Białowieży, w rodzinie Szymona i Aleksandry z domu Pacewicka. Ojciec był drobnym urzędnikiem w Zarządzie Apanażowym Puszczy Białowieskiej. W rodzinie było sześcioro dzieci (m.in. Bazyli, Maria, Klara). Konstanty przyszedł na świat jako trzecie dziecko.

W 1922 roku ukończył 4 klasy szkoły powszechnej. Dalej uczyć się nie mógł z powodu trudnych warunków życiowych. Ojciec jego zmarł w 1920 roku. Konstanty przeniósł się do stryja, pasał u niego krowy i pomagał w prowadzeniu gospodarstwa. W 1923 roku zaczął pracować jako robotnik leśny w Nadleśnictwie Jaźwiny w Puszczy Białowieskiej. Mieszkał we wsi Pieniażki (pow. prużański). W kwietniu 1931 roku został powołany do odbycia czynnej służby wojskowej w 35 Pułku Piechoty w Brześciu n/Bugiem. Ukończył ją w październiku 1932 roku, zdobywając specjalność wojskową strzelca. W 1933 roku ponownie zaczął pracować jako robotnik leśny w Nadleśnictwie Jaźwiny.

27 sierpnia 1939 roku został zmobilizowany do 2. Kompanii Wartowniczej. W dniu 20 września tego samego roku dostał się do niewoli rosyjskiej. Wywieziono go w głąb Rosji, ale po upływie 3 tygodni zwolniono. Po powrocie do rodziny nadal pracował w lesie.

3 października 1941 roku, już podczas okupacji niemieckiej, został wywieziony wraz z żoną i trojgiem dzieci na roboty przymusowe do Prus Wschodnich. Pracował jako fornal w gospodarstwie rolnym we wsi Birkenfelde. Jego dom w Pieniażkach został przez Niemców spalony. 22 stycznia 1945 roku rodzina Ulezłów została wyzwolona przez Armię Czerwoną i 10 marca tego samego roku przyjechała do Białowieży. Zatrzymała się na Krzyżach. Osiem dni później zmarła matka Konstantego (pochowano ją na miejscowym cmentarzu).

Konstanty z dniem 1 kwietnia 1945 roku rozpoczął pracę na stanowisku kontraktowego dozorcy tarpanów (koników polskich) w Parku Narodowym w Białowieży. Z początkiem 1951 roku został mianowany prowizorycznym strażnikiem, a 1 maja 1955 roku – strażnikiem hodowcą w Ośrodku Hodowli Zwierząt Rezerwatowych Białowieskiego Parku Narodowego, przemianowanym z początkiem października tego samego roku na Ośrodek Hodowli Rzadkich Zwierząt BPN.

W 1957 roku dziennikarz Józef Lasocki z Białegostoku przeprowadził wywiad z Konstantym Ulezłą. Strażnik opowiedział redaktorowi o swojej pracy i czworonożnych podopiecznych (zob. „Gazeta Białostocka” nr 56 z 7 III 1957 r., str. 4).

W zachowanej w archiwum BPN pisemnej charakterystyce Konstantego Ulezły, sporządzonej przez dyrektora BPN Józefa Ząbka w dniu 7 marca 1956 roku, czytamy: „Posiadane wiadomości zawodowe stara się uzupełniać (…). Do pracy na zajmowanym stanowisku jest praktycznie przygotowany i uzdolniony w dostatecznym stopniu. Obowiązki służbowe stara się wykonywać należycie. Bierze czynny udział we współzawodnictwie pracy. Społecznie pracuje. Odznacza się słabym stanem zdrowia, co nie wpływa jednak na obniżenie jego wydajności pracy. Zachowuje się nienagannie, do współpracowników odnosi się zawsze po koleżeńsku. W służbie dostatecznie zdyscyplinowany. Posiada na ogół pozytywne wartości pracownicze”.

Nazwisko Konstantego Ulezły widnieje na pierwszej liście białowieskich przewodników PTTK z 1959 roku, jednak w tej roli nie był on specjalnie aktywny.

Konstanty był żonaty. Związek małżeński z Genowefą Mazurek (ur. 17 października 1912 roku) zawarł w Szereszewie 26 listopada 1933 roku. Małżeństwo to doczekało się siedmiorga dzieci: Czesławy (1934), Alicji (1938), Tadeusza (1939), Zuzanny (1943), Teresy (1945), Danuty (1948) i Ireny (1952).

Słabe zdrowie, o którym wspomina dyr. Ząbek, sprawiło, że Konstanty Ulezło nie doczekał emerytury. Zmarł 20 marca 1961 roku w wieku 52 lat. Został pochowany na cmentarzu w Białowieży.

(Oprac. Piotr Bajko)

Galeria